Thần đèn trong ve chai

GẦN 10 năm trước, vào giữa năm 2000, tại một cuộc hội thảo khoa học diễn ra ở Hội An về mối quan hệ giữa Cảng thị Hội An xưa và tư duy chiến lược thể hiện trong đề án xây dựng Khu kinh tế mở (KKTM) Chu Lai, đang được hoàn tất để trình Trung ương, có một nhà khoa học đã ví von đầy lạc quan: Chu Lai giống như một ông thần đèn “nhốt” trong ve chai, khi có phép màu làm bật tung nắp ve chai, ông thần đèn sẽ vụt đứng đậy, trở thành một người khổng lồ…

Từ khi Bộ Chính trị có thông báo về chủ trương xây dựng KKTM Chu Lai (ngày 27-9-2002), và sau đó, Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định số 108/TTg, ngày 5-6-2003 thành lập KKTM đầu tiên của cả nước, với quyết tâm chính trị rất cao, về thí điểm “áp dụng các thể chế, cơ chế, chính sách mới; đồng thời áp dụng các mô hình, động lực mới cho phát triển kinh tế, khắc phục những vướng mắc trong chính sách và cơ chế quản lý kinh tế hiện hành, trong khi chưa có điều kiện thực hiện trên phạm vi cả nước”, càng làm cho các nhà khoa học, chính quyền và người dân Quảng Nam thêm hy vọng, vì đã có phép màu, đủ sức mở tung nắp chai để ông thần đèn Chu Lai vụt mình đứng dậy.

Nhưng thực tế qua 6 năm xây dựng, quyết tâm chính trị nêu trên cùng sự nỗ lực vượt bậc của Quảng Nam, vẫn chưa thể tạo ra được phép màu.

Khoảng 70 triệu USD, chủ yếu là vốn ngân sách nhà nước bỏ ra đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng, là không nhiều và không thấm tháp gì so với nhu cầu của Chu Lai. Nhưng chừng đó, để thu lại khoảng gần 70 triệu USD vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài đã giải ngân, có thể nói, Chu Lai đã chưa thành công như mục tiêu và kỳ vọng. Bởi, như GS-TS. Trần Ngọc Hiên đã phát biểu từ năm 2000: Xây dựng KKTM Chu Lai là Việt Nam hóa các nguồn ngoại lực và quốc tế hóa các nguồn nội lực.

Thể chế chưa hoàn thiện; cơ chế, chính sách ưu đãi dành cho Chu Lai, cũng chỉ mới dừng lại ở mức ngang bằng so với ưu đãi đầu tư vào vùng đặc biệt khó khăn!

Khu thương mại tự do, được xem là “trái tim” của KKTM, vẫn chưa được hình thành.

Thật ra, Chính phủ đã từng có cơ chế thoáng, ví như, quy định dành toàn bộ nguồn thu tại Chu Lai để đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng. Nhưng, tiếc là ưu đãi đó chỉ mở ra một năm, rồi khép lại.

Trong chiếc áo chật chội, Quảng Nam từng có lúc “bung” ra, ưu đãi nhà đầu tư vượt trội hơn một chút so với quy định của pháp luật; nhưng rồi nhanh chóng bị “phanh” lại và có lúc bị phê phán là “xé rào”.

Nhiều người dân huyện Núi Thành, vùng trọng điểm của KKTM, từng chịu thiệt thòi để nhường chỗ cho các dự án đầu tư, nhưng ước mơ về một bức tranh huy hoàng trên quê hương mình cũng chỉ là mơ ước.

Ông thần đèn Chu Lai vẫn chưa nhận được phép màu…

Mở và đóng. Trong bối cảnh toàn cầu hóa và quốc tế hóa diễn ra nhanh chóng với nhiều yếu tố bất ngờ không thể lường hết được, số mệnh của thần đèn Chu Lai càng phụ thuộc nhiều hơn không chỉ ở quyết tâm chính trị, mà quyết tâm đó, cần phải được nhanh chóng hiện thực hóa bằng những động thái tích cực, quyết liệt, bằng các dự án đầu tư có tính “bùng nổ”…

Thể chế, cơ chế chính sách, mô hình, dự án động lực mang tính đột phá thật sự, với tầm nhìn xa trong bối cảnh toàn cầu hóa, quốc tế hóa, nhằm khai thác một cách hiệu quả nhất tiềm năng, lợi thế của vùng Đông Quảng Nam, chính là phép màu cần có để “giải cứu” cho thần đèn Chu Lai trong thời gian sớm nhất.

LÊ VĂN

Lượt xem: 572

Ý kiến của bạn (0)

Gởi ý kiến

hẹp hơn | rộng hơn

busy

Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

 

Mới cập nhật