Đâu là nguyên nhân?

Như Báo Quảng Nam (số ra ngày thứ sáu, 26-2) đã thông tin, hơn một tuần qua hàng trăm hộ nông dân trên địa bàn nhiều xã ở huyện Hiệp Đức luôn nơm nớp nỗi lo mất mùa vì toàn bộ 24ha đất sản xuất lúa lai thương phẩm TH3-3 đồng loạt trổ sớm hơn so với dự kiến 20-30 ngày. Vì sao xảy ra hiện tượng “bất thường” này?

Không chỉ TH3-3, do nắng nóng liên tục, nền nhiệt độ tăng cao nên nhiều giống lúa khác cũng đã rút ngắn thời gian sinh trưởng, trổ sớm hơn dự kiến của ngành chuyên môn.

Địa phương: cần “bồi thường thỏa đáng”

Trong báo cáo (số 18/BC-UBND) gửi lãnh đạo UBND tỉnh và các đơn vị liên quan ngày 24-2, ông Bùi Duy Khánh - Phó Chủ tịch UBND huyện Hiệp Đức cho rằng, trước khi triển khai canh tác số diện tích lúa lai TH3-3, ngành chức năng huyện đã tổ chức tập huấn kỹ thuật cho nông dân theo đúng quy trình hướng dẫn của Sở NN&PTNT. Cũng theo ông Khánh, do điều kiện thời tiết ở miền núi thường rét lạnh nên huyện đã bố trí gieo sạ giống lúa này từ ngày 25 đến 30-12. Ông Khánh khẳng định, do trổ sớm hơn 20-30 ngày (trong khi nông dân chưa bón phân đón đòng) nên diện tích sản xuất giống lúa lai TH3-3 chắc chắn sẽ đạt năng suất thấp và thua xa so với giống lúa thuần. Đặc biệt hơn, nông dân phản đối giống lúa lai TH3-3 rất quyết liệt, làm ảnh hưởng không nhỏ đến việc sản xuất lúa lai trong những năm tới.

Cũng tại báo cáo này, ông Khánh đã chính thức đề nghị Công ty cổ phần Giống nông -lâm nghiệp Quảng Nam (đơn vị cung ứng nguồn giống lúa trên) phải phối hợp với huyện để kiểm tra, có hướng đền bù thỏa đáng cho nông dân theo đúng hợp đồng cam kết.

Cơ quan chuyên môn nói gì?

Trong khi đó, trao đổi với P.V Báo Quảng Nam hôm qua (28-2), ông Trần Vinh Quang, Giám đốc Công ty cổ phần Giống nông - lâm nghiệp Quảng Nam lại khẳng định, cho đến giờ này vẫn chưa nhận được báo cáo nói trên của UBND huyện Hiệp Đức. Tuy nhiên, ông Quang khẳng định: “Nếu đúng như những gì ông Khánh đề cập trong văn bản trên thì việc huyện Hiệp Đức tổ chức cho nông dân gieo sạ 24ha lúa lai TH3-3 từ ngày 25 đến 30-12 là đã làm sai khung thời vụ do UBND tỉnh quy định. Bởi, TH3-3 là giống lúa trung ngày (có thời gian sinh trưởng 110-120 ngày) nên UBND tỉnh đưa ra lịch xuống giống là từ ngày 1 đến 10-1-2010. Sạ sớm thì lúa trổ sớm, đó là lẽ đương nhiên!”.

Theo ông Nguyễn Văn Tân - Trưởng phòng Kỹ thuật Sở NN&PTNT, TH3-3 là giống lúa lai đã được Bộ trưởng Bộ NN&PTNT công nhận là giống lúa quốc gia. Qua một vài vụ sản xuất khảo nghiệm trên nhiều đồng đất ở Quảng Nam cho thấy, giống lúa này có khả năng chống chịu với thời tiết khắc nghiệt, ít bị sâu bệnh gây hại, năng suất cao (60-65 tạ/ha), chất lượng gạo tốt... nên đông xuân 2009-2010 này đã được đưa vào cơ cấu giống của tỉnh.

Đối chiếu lịch thời vụ của tỉnh, chúng tôi nhận thấy lời ông Quang nói là hoàn toàn đúng. Tuy nhiên, khoảng thời gian nông dân gieo sạ “lệch” lịch thời vụ (5-15 ngày) so với thời gian lúa trổ sớm hơn dự kiến (20-30 ngày) thì rõ ràng lỗi chưa hẳn đã thuộc hoàn toàn về ngành nông nghiệp địa phương và nông dân.

Để rộng đường dư luận, chúng tôi đã làm việc trực tiếp với cơ quan chuyên môn của tỉnh về vấn đề này. Ông Nguyễn Văn Tân - Trưởng phòng Kỹ thuật (Sở NN&PTNT) cho rằng, việc 24ha lúa lai TH3-3 ở Hiệp Đức trổ sớm hơn dự kiến 20-30 ngày là không có gì “bất thường” cả. Theo ông Tân, những năm trước, thường thì thời điểm trước, trong và sau Tết Nguyên đán trời hay se lạnh, nắng ít (thậm chí có mưa) nên gần như toàn bộ diện tích lúa đông xuân đồng loạt trổ rộ vào ngày 15-3 dương lịch. Còn năm nay, suốt hơn một tháng qua, nắng nóng kéo dài liên tục, nền nhiệt độ tăng cao nên cây lúa đã rút ngắn thời gian sinh trưởng vì vậy dẫn đến tình trạng trổ sớm. “Không chỉ TH3-3 mà trong vòng 10 ngày trở lại đây, trên nhiều cánh đồng ở Quảng Nam có không ít giống lúa khác cũng đã trổ rộ. Những ngày này, nếu thời tiết đột nhiên trở lạnh và kèm theo mưa thì chắc chắn sẽ xảy ra hiện tượng lem lép, thối hạt làm cho năng suất lúa giảm mạnh. Còn nếu trời tiếp tục nắng nóng như thời gian qua thì không phải đáng lo” - ông Tân thông tin thêm, nhưng cũng chỉ xác nhận đây chỉ là ý kiến cá nhân, kết luận cuối cùng về nguyên nhân lúa trổ quá sớm sẽ được đưa ra tại cuộc họp Hội đồng khoa học (thuộc Sở NN&PTNT) sắp tới.

Còn về chuyện 24ha lúa lai TH3-3 ở Hiệp Đức đẻ nhánh quá kém (Báo Quảng Nam đã thông tin), ông Nguyễn Văn Tân cũng cho rằng do “đất đai cằn cỗi, nghèo dinh dưỡng, đầu tư thâm canh không đúng quy trình thì cây lúa đẻ nhánh kém là thường thôi!”.

Nguyễn Văn Sự

Bookmark