Từ những ngày còn chập chững tôi đã được nghe bà và mẹ đọc những câu đồng dao rất thú vị:
“Con cút cụt đuôi
Ăn bờ ở bụi
Ai nuôi con cút
Mà nó mập tròn?”
Từ đó, trong tâm hồn non nớt của tôi đã có một ấn tượng khá thân thiện về loài chim sống ở bụi bờ, gò bãi, gần gũi với cuộc sống của người dân quê mình. Tuổi thơ tôi nơi quê nghèo rồi dần trôi đi với từng ngày từng mùa. Và cứ mỗi năm, ra giêng, khi mỗi sáng sớm, nghe trong bụi sau nhà phát ra những tiếng kêu: “Um... Um..” là tôi biết mùa cút đã bắt đầu về.
Cút có thể sống theo cặp, theo gia đình và cũng có thể theo đàn. Vào những ngày chớm hạ, nhìn trong hàng rào, trong những đám mè, đám đậu phụng, nếu chú ý sẽ nhận ra những cặp cút đi cùng nhau. Chúng đang chuẩn bị để bắt đầu cho một tổ ấm mới, một thế hệ mới. Khi trông thấy bóng người hay phát hiện nguy hiểm, chúng thường “lủi” rất nhanh. Cút có thân hình không to lắm, con to nhất cũng chỉ vừa nắm trong bàn tay. Bởi thế nếu ăn thịt thì 1 con cũng chẳng bõ bèn gì.
Ở quê, khi đậu, khi mè sắp vào mùa thu hoạch, công việc nhà nông cũng chưa đến nỗi bộn bề. Vậy là đám trai làng rủ nhau đi vây cút, bắt cút. Địa điểm lý tưởng thường được chọn là các đám mè, đám đậu phụng vì các cặp cút, các gia đình cút thường làm tổ và kiếm ăn ở đây. Thường thì lưới được giăng xung quanh đám rồi giăng thêm 1 đường giữa đám nữa. Xong đâu đấy, vài người cầm sào đi xung quanh gõ mạnh để cút nghe động, chạy mà mắc vào lưới. Có một người chờ sẵn, bắt, cột cánh và chân chúng lại thành từng xâu. Loài cút cũng rất khôn nên nếu không khéo thì vây suốt buổi cũng không được một cái lông. Khi nghe tiếng động, có nhiều con cút nằm im bất động, chờ đợi. Và khi nghe bước chân người gần tới, chúng tung thẳng lên trời mà bay trước sự tiếc nuối của đám đi vây bắt. Cũng có thể chúng nằm im chờ cho tới khi đám người vây bắt đã thu lưới rồi từ từ di chuyển tới nơi an toàn.
Nhưng những người đi vây cút có nghề thường không dễ bị qua mặt, ngoài việc vây ráp trực tiếp, họ còn để lưới lại để gài bẫy lũ cút. Khi nghe mọi phía im ắng hay lúc ban đêm, chúng tưởng đã không còn mối nguy hiểm nào, vội đi ra từ những đám mè, đám đậu, lập tức bị mắc ngay vào bốn phía lưới đang giăng sẵn.
Cút bắt về để khô nhổ lông, mổ bụng bỏ lòng ruột rồi tùy món mà làm. Muốn nướng thì có cút nướng, muốn nấu cháo thì xào qua rồi bỏ vào cháo, muốn chiên lên thì cũng rất tuyệt vời. Sau một buổi vây bắt, có khi là cả một ngày, về ngồi bên mâm rượu với dĩa thịt cút nướng bóng nhẫy mỡ, chưa uống một ngụm nào đã thấy lâng lâng...
Nguyễn Thành Giang
- 29/04/2010 09:08 - Cá nhét um chuối chát
- 23/04/2010 07:45 - Nhớ hoài củ ấu
- 18/04/2010 10:48 - Sứa trộn quê tôi
- 11/04/2010 07:09 - Gỏi tà vạt
- 03/04/2010 05:10 - Đặc sản ốc đá
- 12/03/2010 09:33 - Rủ nhau "lồm" tô mỳ Quảng Long Bình
- 05/03/2010 12:37 - Lên Đắc Pre, cùng người Ve ăn món láp
- 26/02/2010 13:47 - Món chuột nướng trong ống nứa
- 05/02/2010 13:32 - “Gói” tình quê trong nem
- 05/02/2010 11:12 - Lưu luyến mùi hương hoa chè



