Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, biết bao người con ưu tú của quê hương Thanh Hóa đã lên đường “Nam tiến” trực tiếp cầm súng cùng đồng đội, quân và dân Quảng Nam đối đầu với kẻ thù. Sự hy sinh xương máu của những người con Thanh Hóa trên mảnh đất Quảng Nam trung dũng, kiên cường mãi mãi được Đảng bộ và nhân dân Quảng Nam tôn vinh.
 |
| Tuổi trẻ Thanh Hóa lên đường vào Quảng Nam chiến đấu. |
Đầu năm 1969, lúc bấy giờ tôi là phái viên của Quân khu V, được tin Bộ Tổng tham mưu cho biết tỉnh Thanh Hóa tăng cường cho chiến trường Quảng Nam, Quảng Đà một Tiểu đoàn Đặc công, lấy tên Lam Sơn. Tiểu đoàn gồm 4 đại đội với 500 cán bộ, chiến sĩ. Được biết, trước khi lên đường, anh em Tiểu đoàn Lam Sơn cử đại diện lên Lam Kinh dâng hương vua Lê. Và khi hành quân vào Quảng Nam, đơn vị còn mang theo cờ truyền thống nhà Lê nhằm nêu cao tinh thần quyết chiến, quyết thắng giặc Mỹ xâm lược.
Ngày 9-1-1969, tiểu đoàn vào đến chiến trường Quảng Đà và đổi tên thành Tiểu đoàn 91. Theo tình hình chiến trường, các đồng chí lãnh đạo nhất trí để lại cho Quảng Đà 3 đại đội, đại đội còn lại chuyển vào Quảng Nam. Lãnh đạo Mặt trận 4 đã làm việc với Ban Chỉ huy tiểu đoàn tại Bàn Cờ, vùng núi huyện Đại Lộc; hai bên thống nhất xác định nhiệm vụ của tiểu đoàn là cơ động chiến đấu với Mỹ - ngụy tại các căn cứ hoặc dã ngoại.
Sau xuân Mậu Thân và chiến dịch Hè - Thu năm 1968 của ta, trên chiến trường Quảng Nam, Quảng Đà, quân Mỹ phản kích mạnh. Cuộc chiến đấu giữa ta và địch vì thế diễn ra vô cùng ác liệt, tiểu đoàn gặp không ít khó khăn trong sinh hoạt. Dù vậy, với tinh thần chiến đấu vì miền Nam ruột thịt, khắc phục khó khăn, tiểu đoàn luôn tiến công quân địch với tinh thần quyết thắng.
| Quay về với quá khứ, theo hồi ức của bản thân xuyên suốt chiều dài hoạt động cách mạng, tôi không thể nào quên khoảng thời gian kề vai, sát cánh cùng những người con của vùng đất kết nghĩa Thanh Hóa trong cuộc chiến sinh tử vì độc lập - tự do dân tộc. (Đại tá Lê Công Thạnh, nguyên Phó Chỉ huy trưởng BCH Quân sự tỉnh QN-ĐN) |
Trận đầu tiên ra quân, tiểu đoàn dùng một đại đội đánh một trung đội địch tại Chóp Nón, phía tây Đại Lộc. Trận này, các chiến sĩ của đơn vị đã tiêu diệt gọn quân địch và thu toàn bộ vũ khí, quân trang, quân dụng… Trận thứ hai, tiểu đoàn phối hợp với Trung đoàn 36 tiến công quận lỵ Đức Dục - tây Duy Xuyên, diệt một đại đội địch. Cuối năm 1969, tiểu đoàn tấn công quận l - Hiếu Nhơn, giành thắng lợi lớn. Năm 1970, đánh quận lỵ Duy Xuyên nhưng do đánh không gọn dẫn đến thương vong lớn, quân địch dùng hố chôn tập thể các chiến sĩ hy sinh (mộ chôn này mãi đến năm 1991 mới tìm thấy và cải táng). tiếp đó, trong khoảng thời gian này, tiểu đoàn còn đánh Trảng Nhật - xã Điện Hòa bằng chiến thuật đặc công.
Theo kế hoạch của quân khu, trong cuộc tiến công chiến lược năm 1972, quân và dân Quảng Nam, Quảng Đà được sự hỗ trợ trực tiếp của các đơn vị chủ lực quân khu, mở chiến dịch tổng hợp tiêu diệt và làm tan rã phần lớn quân ngụy, nhất là quân địa phương và lực lượng phòng vệ dân sự. Chiến lược này nhằm đánh bại kế hoạch “Bình định nông thôn” của địch. Tại chiến trường Quảng Đà, trọng điểm là khu vực đông Gò Nổi, tiêu diệt các cứ điểm Điện Nhơn, Điện Tân, Gò Muồng. Kết quả, Tiểu đoàn 91 cùng quân dân Quảng Nam, Quảng đã Đà góp phần làm phá sản hoàn toàn chiến lược Việt Nam hóa chiến tranh, buộc đế quốc Mỹ phải ký Hiệp định Paris về Việt Nam.
Ngày 16-4-1973, tiểu đoàn hành quân xuống Gò Nổi đánh trận Bình Long bằng chiến thuật tập kích đặc công nhưng bị lộ và lui quân. Gần sáng, ta bất ngờ quay lại tập kích, tiêu diệt gần 100 tên địch, thu nhiều vũ khí và phương tiện chiến tranh. Trận này, đồng chí Thuyền, Chính trị viên của tiểu đoàn đã anh dũng hy sinh.
Tháng 3-1975, cùng với mặt trận chính ở Tây Nguyên, tiểu đoàn tiến đánh một số mục tiêu chủ chốt của địch như đồn Ngũ Giáp (Điện Thắng), đồn Kiểm Lu và Trảng Nhật. Trong một trận tập kích, ta bị bại lộ khiến tiểu đoàn bị thương vong một số, trong đó có đồng chí Dụng - Chính trị viên tiểu đoàn hy sinh, mộ đồng chí hiện an táng tại nghĩa trang liệt sĩ Điện Bàn. Tổng kết các trận chiến, Tiểu đoàn 91 đã tiêu diệt và bắt sống 3.430 tên địch, bắn rơi nhiều máy bay, phá hủy nhiều xe quân sự của địch. Đơn vị đã hỗ trợ quần chúng nhân dân nổi dậy giành quyền làm chủ. Như vậy, với sự góp sức của Tiểu đoàn 91, chỉ trong thời gian ngắn, ta đã tiêu diệt nhiều sinh lực địch, phá tan hệ thống phòng thủ kìm kẹp dân của địch, vùng giải phóng ngày càng được mở rộng.
Trong cuộc Tổng tiến công mùa xuân năm 1975, Tiểu đoàn 91 cùng Sư đoàn 2 mở cuộc hành quân đánh chiếm đường số 1, hỗ trợ Quân đoàn 2 chiếm lĩnh Thanh Khê, góp phần giải phóng hoàn toàn Quảng Nam và Đà Nẵng. Sau khi giải phóng Đà Nẵng, tiểu đoàn chuyển thành Tiểu đoàn Quân cảnh nhằm thực hiện chế độ quân quản, đảm bảo trật tự vùng mới giải phóng.
Qua 50 năm kết nghĩa giữa Quảng Nam và Thanh Hóa, có thể khẳng định, sự giúp đỡ của tỉnh Thanh Hóa nói chung, Tiểu đoàn Lam Sơn (Tiểu đoàn 91) nói riêng đã tạo nên sức mạnh cho cuộc kháng chiến đầy cam go của quân và dân Quảng Nam đi đến thắng lợi cuối cùng.
Nguyễn Hữu Thiên
Ghi theo lời kể của Đại tá Lê Công Thạnh
- 10/03/2010 07:22 - Đại Lộc phấn đấu năm 2015 cơ bản thành huyện công nghiệp
- 08/03/2010 09:27 - Lần giở những trang thư (*)
- 08/03/2010 09:17 - Sáng ngời chiến công hiển hách
- 08/03/2010 09:13 - Ưu tiên hỗ trợ Hội An phát triển du lịch, trùng tu di tích
- 08/03/2010 09:07 - Gặp mặt nữ trí thức tiêu biểu
- 05/03/2010 07:59 - Chăm lo phát triển nền văn hóa - văn nghệ Quảng Nam
- 05/03/2010 07:47 - Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh đồng loạt giám sát tại nhiều đơn vị
- 05/03/2010 07:45 - Nhiều hoạt động chào mừng ngày Quốc tế Phụ nữ 8-3
- 05/03/2010 07:37 - Thế hệ trẻ tri ân anh hùng liệt sĩ Quảng Nam - Thanh Hóa
- 03/03/2010 15:41 - Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Đức Hải thăm Bộ đội Biên phòng Quảng Nam
